آواز نرم حزین

نگاه هنرمند

ما هیچ , ما نگاه

                                     سهراب سپهری

حضور و نقش هنرمند در جامعه  یکی از بحث های اصلی و تاثیر گزار در عرصه اجتماعی است و هنرمندی که با چنین شناخت ژرفی وارد عرصه می شود و گفته خود را به مخاطب عرضه می کند آنوقت نگاه ها به سوی او باز می گردد و پیامش دریافت می شود, و اندیشه اش در جامعه تاثیر می گذارد.

 اساتید ما همواره  به  سه واژه کلیدی و به تعبیر نگارنده به یک  مثلث مخاطب محور که شامل مکان , زمان و یاران می شود تاکید داشتند و همیشه توصیه می کردند که مخاطب خود را باید شناخت و به نیاز و حس و تفکر او توجه کرد  .

اگر به عنوان مثال از سه خواننده مطرح موسیقی به عنوان نمونه یاد کنیم . با کمی دقت در نحوه  ارائه آثار و جذب مخاطب  و انتخاب اشعار و لحن ,  می توانیم به نوع نگرش و نگاه آنان به موسیقی  و فضای حاکم بر آن پی ببریم .

هنرمندی که بدون توجه به جریانات فکری و تحولات اجتماعی  فعالیت کند , دیری نمی گذرد که دیگر مخاطبی در جامعه ندارد ودر نتیجه  به خودی خود طرد می  شود.  

چند شب پیش شاهد اجرای موسیقی  در مراسم بزرگداشت  روز معلم توسط هنرمندان  جوانی بودم. (قصد نام بردن  و حتی نوع موسیقی را  ندارم ) . سرپرست این گروه  بقدری غافل از مخاطب خود بود که حتی  صدای ملج و پلوچ  حضار و  سر و صدای جابجایی بشقاب هایی که در میزهای پذیرایی شنیده می شد گوش و طبع حساس او را به خود جلب نکرده بود. افتضاحی بود که مخاطب بیچاره هم در آن چندان نقشی نداشت . چرا که پس از سخنرانی های بسیار طولانی و برنامه های خسته کننده  وقتی قصد  تناول  ضیافت شام را داشت , تازه این گروه قصد هنرنمای را داشتند.

تجسم این فضا چندان دور از ذهن نیست و سوال من اینجاست که آیا چرا این گروه موسیقی که اتفاقا  کار نسبتا قابل قبولی را هم ارائه دادند از مکان , زمان و یاران (مخاطبان ) خود غافل بودند و به خود و هنرشان چنین بی حرمتی کردند .

 استاد بزرگوار شفیعی کدکنی در کتاب ادوار شعر موسیقی (5-134) به زیبایی تمام به  رمز ماندگاری یک هنرمند در ارائه یک شعر موفق اشاره می کند . به نظر من این دیدگاه دقیقا درباره موسیقی هم قابل تعمیم است .  ایشان داشتن پشتوانه فرهنگی , گستردگی در جامعه , زیبایی های هنری و فنی و زمینه انسانی و بشری را  به عنوان چهار بعدی که باعث برقراری اعتدال و تناسب می شوند , نام برده اند و شاعرانی چون خیام , مولوی و حافظ را به عنوان شاعران چهار بعدی  خطاب می کنند.

مثلا شاعری مانند خاقانی به میان مردم راه نیافته است و یا اشرف بالعکس, اما پشتوانه فرهنگی خاقانی عظیم بوده و در بحث خط عمقی (زمینه انسانی عواطف) توجه کنیم می توانیم جلال الدین مولوی را در این مرکز قرار دهیم که  از عالی ترین حد عمق عواطف انسانی و بشری برخوردار است .

به نظر نگارنده  رمز ماندگاری و شهرت استاد شجریان در قرار گرفتن در این چهار بعد است و قطعا هوشیاری و هوشمندی او در درک مقتضیات زمان و توجه به مخاطب و برخورداری از پشتوانه عظیم فرهنگی که بواسطه تلمذ در محضر بزرگان موسیقی در آن مقطع زمانی حاصل شده است . باعث شده است که چنین جایگاهی در عرصه هنری , اجتماعی  بدست آورد. 

هنرمندان همواره نگاه جامعه را به انسان و جهان تغییر داده اند  و پیوند موسیقی با ادبیات که خود نوعی تجسم نیاز اجتماعی است باعث تاثیرگذاری در اذهان جامعه شده است .

هنرمندان با توجه به همین طرز تلقی و نگاه قادرند در جامعه تاثیر گزار باشند  و در اندیشه ها نفوذ کنند.

 آری ! ما هیچ ما نگاه

حبیب الماسیان

Almasian.persianblog.ir

Almasian.h@gmail.com

نظرات ()

کسالت اساتید بزرگ موسیقی ایران زمین این روزها افکار علاقه مندان را آشفته کرده است و این مسئله  به این نگرانی دامن می زندکه در صورت پرواز ابدی این هنرمندان چه بر سر این موسیقی خواهد آمد .

جند روز پیش به محض گشودن سایت  نیریز میوزیک  , استاد عزیز و فرهیخته جناب آقای سعید مستفیضی  صدای سحرآمیز نوای نی استاد  کسایی , رعشه به بدنم انداخت . این حقیقت تلخی است که خیام به  زیبایی تمام به آن اعتراض و اشاره کرده است :" این کوزه گر دهر چنین جام لطیف می سازد و باز بر زمین می زندش" افسوس و صد افسوس.  و یا " می نوش به نور ماه ای ماه که ماه / بسیار بتابد و نیابد ما را / .

چه زیباست این نوای نی !   نوای نی استاد کسایی جاودانه ست . و او همیشه با ما حرف می زند هر چند که ...  خدا می داند.

 خدای عزیز یاریش کند !

موفق و سرفراز باشید

نظرات ()

مرداب به رود گفت: چه کردی  که زلالی؟ گفت: ... " گذشتم ".

نظرات ()

 ردیف موسیقی و خلاقیت هنرمند

دیروز در حال ورق زدن دست نوشته هایم بودم که به جمله ای از یکی از بزرگان موسیقی برخوردم که  متاسفانه در آن زمان ذکر منبع نکرده بودم  . اما جمله عمیق و سوال برانگیزی است .

نکته مهمی که در اینجا مطرح است این است که خلاقیت در موسیقی با چه معیارها و اصولی قابل سنجش و ارزیابی است و تا چه اندازه باید به اصل و چهارچوب ردیف پایبند بود ؟ نظر شما در این مورد چیست ؟

" آنها که هفت دستگاه موسیقی سنتی را آموخته و کلیه گوشه ها را از بر دارند چنان به محفوظات خود تفاخر می کنند که گوئی خود پدید آورنده دستگاه های موسیقی سنتی هستند. غافل از اینکه دانستن ردیف های سنتی ایران مانند دانستن لغات موجود در زبان فارسی است  و همه کس تنها با تسلط به لغات, شاعر و هنرمند نمی شوند "

نظرات ()

چشمه های خروشان تو را می شناسند
موجهای پریشان تو را می شناسند

پرسش تشنگی را تو آبی، جوابی
ریگهای بیابان تو را می شناسند

نام تو رخصت رویش است و طراوت
زین سبب برگ و باران تو را می شناسند

از نشابور بر موجی از «لا» گذشتی
ای که امواج طوفان تو را می شناسند

اینک ای خوب فصل غریبی سر آمد
چون تمام غریبان تو را می شناسند

کاش من هم عبور تو را دیده بودم
کوچه های خراسان تو را می شناسند

زنده یاد : قیصر امین پور

دانلود تصنیف کوچه های خراسان  -لینک 1

دانلود تصنیف کوچه های خراسان  لینک 2

مشاهده  و دانلود نماهنگ از  سایت آپارات  

گروه رهاوی

تصنیف : کوچه های خراسان

شاعر : قیصر امین پور

آهنگساز  : محمد شمس آبادی

خواننده : حبیب الماسیان

تار  و بم تار : محمد شمس آبادی

 سنتور : اسماعیل اوسدی

کمانچه : رضا شریعتی

نی : سید علی حسینی

دف و تنبک: آرمان نادری

ضبط :  شاه میرزایی  

نظرات ()

سایت حافظ مستانه

 به همراه شرح و قرائت غزلیات حافظ

نظرات ()

نقش شعر در آواز از دیدگاه استاد بنان

استاد بنان : خواننده باید با سواد باشد

استاد بنان  که استعداد شگرفش در مرکب خوانی و تلفیق شعر و موسیقی  مورد تحسین و توجه  همگان است , معتقد بودند که  خواننده  در درجه اول باید باسواد باشد , باید ادبیات فارسی , عربی و عروض را کامل بداند و اگر شعری به دستش دادند درجا نخواند , نپذیرید و قبلا روزها , هفته ها و ماه ها روی آن شعر کار کند و با زیر و بم های آن کاملا آشنا و مانوس شود و آن را کامل دریابد و بعد بخواند.

استاد بنان توصیه می کردند که شعر را نباید کشید و مثل حرف زدن بیان کرد. و درجایی اشاره داشتند که خواننده باید صدایش را بشناسد تا بتواند خوب از آن استفاده کند و این خوب شناختن نیازمند هوش کافی است.

اساتید قدیمی همچون سید عبدالرحیم به تاج اصفهانی نصیحت می کرد که " اول  شعر را تحویل بده , بعد تحریر بده ".

و فراموش نکنیم مهمترین نکته در برخورد با یک شعر این است که  ابتدا باید شعر را درست دکلمه کرد .

 روحش شاد !

حبیب الماسیان

Almasian.persianblog.ir

نظرات ()

پیام تبریک محمدرضا شجریان به آقای اصغر فرهادی برای دریافت جایزه اسکار

نظرات ()